Sitemizde ve mücevher alışverişlerinizde karşınıza çıkan kuyumculuk terimleri içinde en önemlisi 4c'dir.
Bu terimler pırlantaların kalitesini dolayısla fiyatını belirleyen unsurlar olduğu için alışveriş öncesi mutlaka dikkat edilmelidir.
4C bilgileri pırlantaların neye göre sınıflandırıldığı ve fiyatlandırıldığı konusunda sizlere kısa bir ön bilgi verecektir.
Aynı karat ağırlığındaki iki pırlantanın fiyatının neden farklı olduğu 4C özelliğine ve bunların bileşimine bağlıdır.
Bu mücevhere biçilen fiyata etkendir ancak tasarım, işçilik ve hizmetler gibi etkenler fiyatı oluşturan diger unsurlardır.
KIRAT:
Kırat bir pırlantanın ağırlık ölçüsüdür (1 gram yaklaşık 5 kırattır) ve "ct" ile gösterilir bazı yerlerde ise karşınıza "tcw" ibaresi çıkabilir bu
toplam kırat ağırlığı ifadesinin kısaltması olarak kullnılır mücevherin üzerindeki toplam taş ağırlığını verir.
Taşların özgül ağırlıkları farklı oldğu için 1 ct ağırlığında olan kusursuz yuvarlak kesim bir pırlantanın çapı 6.5 milimetre
gibi bir degere sahipken yine 1ct ağırlığındaki aynı kesim safir, yakut veya zümrütün çapı (büyüklüğü) aynı değildir.
Bazan 1 ct. için 100 puan (100 pt.) gibi bir tanımlada karşılaşabilirsiniz bazı örnekler vermek gerekirse
| 1pt |
= |
1/100 |
= |
0.01ct |
| 5pt |
= |
1/20 |
= |
0.05ct |
| 10pt |
= |
1/10 |
= |
0.10ct |
| 20pt |
= |
1/5 |
= |
0.20ct |
| 25pt |
= |
1/4 |
= |
0.25ct |
| 50pt |
= |
1/2 |
= |
0.50ct |
KESİM:
Kesim pırlantayı sınıflandırırken insan faktörünün daha ön plana çıktığı bir noktadır. Diğer özellikler tamamen doğayla alakalı iken
kesim konusunda pırlantanın kalitesinin yüksek yada düşük olması doğanınkinden biraz daha fazla insan insiyatifindedir ve kesim direkt pırlantanın
daha fazla ışık saçması için herzaman en çok gelişmeye acık noktası olacaktır
Kesim sınıflandırılırken şu noktalar kontrol edilir
Pırlantanın yansıttığı ışık kuvvetine (ateşine) bu taşın parlamasına sebep olan temel etkendir.
Pırlantanın tasarımına kesim ve ölcü oranlarının uygunluğuna, taşın sağlamlığına.
Pırlantanın simetri ve cilasına elması işleyen ustanın becerisini gösterir
3 temel kesim vardır
Pırlanta kesim
Katlı kesim
Mix Kesim
Pırlanta kesimiyle,pırlanta şeklini birbirine karıştırmamak gerekir.Şekil kişinin zevkine bağlıdır.Yuvarlak kesim,bilinen kesimler arasında en popüler olanıdır.
BERRAKLIK:
Pırlantanın berraklığı 10x mercekle uygun aydınlatma altında bakıldığında yapılan inceleme sonunda bulunan bulgular doğrultusunda
aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde sınıflandırılır.
RENK:
Pırlantalar, renksize ne kadar yakın olduklarına bakılarak sınıflandırılır. Pırlantanın rengini bulmak için uygun aydınlatma şarttır.
Bunun için yüksek kelvin beyaz ışığa ve master taşlara ihtiyaç vardır. aksi taktirde kalite yükseldikçe pırlantanın hangi sınıfa girdiğini belirlemek
neredeyse imkansızdır.
Yukarıdaki tablolarda GIA ve AGS laboratuvarlarına ait sınıflandırma terimleri (siyah renk ile belirtilen) ve bizim sitemizde kullandığımız terimler (kırmızı renk ile belirtilen) sunulmuştur
RENKLİ TAŞ
BERRAKLIK
Tür I: Bu tür taşlar doğada natural olarak gözle görülemeyecek kadar küçük lekeli bir kristal yapısı ile oluşurlar, örnek : Akuamarin
Tür II: Bu tür taşlar doğada naturel olarak göz ile zor görülebilecek büyüklükte lekeli bir kristal yapısı ile oluşurlar, örnek: Yakut
Tür III: Bu tür taşlar doğasında gözle görülebilecek büyüklükte lekeli bir kristal yapısı ile oluşurlar, örnek: Zümrüt
| GIA |
Ekstra Lekeli |
Lekeli |
Temiz |
Nadir Temiz |
Ekstra Temiz |
| Tür I |
Kapanımlar, önemlidir ve görünümde, dayanıklıkta veya her ikisi üzerinde sert bir etkiye sahiptir. |
Kapanımlar önemlidir ve görünümde, dayanıklıkta olumsuz bir etkiye sahiptir. |
Küçük kapanımlar, yardım almadan gözle kolayca görülebilir. |
Çok küçük kapanımlar yardım almadan gözle görülmesi zordur. |
Taş, yardım almayan göze net bir şekilde görünür. |
| Tür II |
Kapanımlar, önemlidir ve görünümde, dayanıklıkta veya her ikisi üzerinde sert bir etkiye sahiptir. |
Kapanımlar önemlidir ve görünümde, dayanıklıkta olumsuz bir etkiye sahiptir. |
Farkına varılabilir kapanımlar yardım almayan gözle açıkça görülebilir. |
Küçük kapanımlar, yardım almadan gözle kolayca görülebilir. |
Taş, yardım almayan göze net bir şekilde görünür. |
| Tür III |
Kapanımlar, önemlidir ve görünümde, dayanıklıkta veya her ikisi üzerinde sert bir etkiye sahiptir. |
Kapanımlar önemlidir ve görünümde, dayanıklıkta olumsuz bir etkiye sahiptir. |
Aşikar olan kapanımlar, yardım almayan gözle çok açık bir şekilde görülebilir. |
Farkına varılabilir kapanımlar yardım almayan gözle açıkça görülebilir. |
Taş, yardım almayan göze net bir şekilde görünür. |
RENK
Aşağıda renkli taşlar için renk sınıflandırması amacıyla kullanılan temel renkler yer almaktadır. Alt kategorisi olarak S1'den S7'ye kadar 7 adet alt renk de kullanılır. Bunu yaparken "Munsell Color System" Albert H. Munsell'in geliştirdiği Munsell Renk Sistemi'nden yararlanılır.
|
| Renk |
Terim |
Terim Açılımı |
| |
R |
kırmızı |
| |
oR |
oranjımsı kırmızı |
| |
RO/OR |
kırmızı-oranj veya oranj-kırmızı |
| |
rO |
kırmızımsı oranj |
| |
O |
oranj |
| |
yO |
sarımsı oranj |
| |
oY |
oranjımsı sarı |
| |
Y |
sarı |
| |
gY |
yeşilimsi sarı |
| |
YG/GY |
sarı-yeşil veya yeşil-sarı |
| |
styG |
koyu sarımsı yeşil |
| |
yG |
sarımsı yeşil |
| |
slyG |
açık sarımsı yeşil |
| |
G |
yeşil |
| |
vslbG |
çok açık mavimsi yeşil |
| |
bG |
mavimsi yeşil |
| |
vstbG |
çok koyu mavimsi yeşil |
| |
GB/BG |
yeşil-mavi veya mavi-yeşil |
| |
vstgB |
çok koyu yeşilimsi mavi |
| |
vslgB |
çok açık yeşilimsi mavi |
| |
B |
mavi |
| |
vB |
morumsu mavi |
| |
bV |
mavimsi mor |
| |
V |
mor |
| |
bP |
mavimsi pembe |
| |
P |
pembe |
| |
rP |
kırmızımsı pembe |
| |
RP/PR |
kırmızı-pembe veya pembe-kırmızı |
| |
stpR |
koyu pembemsi kırmızı |
| |
slpR |
açık pembemsi kırmızı |
| |
R |
kırmızı |
| |
Pk |
pembe (istisnai) |
| |
Brn |
kahverengi (istisnai) |
| |
TON |
Rengin açıklığını yada koyuluğunu tanımlamak için 0 dan 10 a 11 tanım kullanılır. |
| Ton |
Terim |
Terim Açılımı |
|
c |
Renksiz veya beyaz |
|
exl |
Eksta açık |
|
vl |
Çok açık |
|
l |
Açık |
|
ml |
Orta Açık |
|
m |
Orta |
|
md |
Orta koyu |
|
d |
Koyu |
|
vd |
Çok koyu |
|
exd |
Ekstra koyu |
|
bl |
Siyah |
| |
|
|
| Ton Cetveli |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 |
| |
RENGIN CANLILIĞI |
Rengin canlılığını, parlaklığını tanımlamak için 6 terim kullanılır. Mineralin ışık geçirgenliği ve kesimi ile doğru orantılı olarak canlılığını, parlaklığını (ateşini) etkiler. |
| Canlılık |
Terim |
Terim Açılımı |
| 1 |
gr(br) |
Grimsi (kahvemsi) |
| 2 |
slgr |
Açık grimsi (kahvemsi) |
| 3 |
vslgr |
Çok açık grimsi (kahvemsi) |
| 4 |
mst |
Kısmen canlı |
| 5 |
st |
Canlı |
| 6 |
v |
Vivid (Ekstra Canlı) |
| |
|
|
| Renk Canlılık Cetveli (orta koyu mavi için) |
1 2 3 4 5 6 |
| |
Munsell Renk Sistemi
Munsell Renk Sistemi (Software)
Gün Işığı Kelvin Dereceleri.
Işık sıcaklığı doğrudan taşın rengini etkiler bundan dolayı farklı kelvinlerde taşın rengi değişir. Doğru bir değerlendirme için Pırlantaya 6500K renkli taşlarada 5500K aydınlatmada bakmanız gerekmektedir
